Verzoening, gebed en persoonlijke bijdragen.
Bedjiwatra is hier een afzonderlijk bad en geen variant van Switi watra. Als voorbereiding kan drie dagen een witte kaars met een glas water in huis worden geplaatst.
HOEVEELHEDEN EN MATERIALEN
Benodigdheden
| Hoeveelheid | Benodigdheid |
|---|---|
| 4 flessen | Blaka biri / donkerbruin bier (300 milliliter) |
| 3 flessen | Witti biri / wit bier (300 milliliter) |
| 1 fles per soort | Witte swiet sopie (275 milliliter); rode swiet sopie (275 milliliter); orgeade |
| Naar voorkeur | Essences en bloemen per deelnemer |
| Een beetje | Pompeia en/of Florida water |
| 1 per deelnemer | Heel rauw kippenei met intacte schaal |
| 1 stuk per deelnemer | Brood |
| Per deelnemer | Kleingeld voor de pai; geen vaste actuele muntwaarde |
| Niet opgegeven | Water; prapi of teil; kalebas; hoofddoek of pangi |
Parbo bier: 1 liter per fles. Overig bier: 300 milliliter per fles. Sopie: 275 milliliter per fles. Een streep (—) betekent dat de hoeveelheid niet is opgegeven; waar ‘een beetje’ staat, blijft de hoeveelheid open.
BLOEMEN ALS LAATSTE
Bereiding
Reinig badkamer, prapi en kalebas en was de bloemen. Ieder gezinslid kiest eigen bloemen. Giet eerst het donkerbruine bier, daarna het witte bier, de witte en rode swiet sopie en de orgeade in de prapi. Tijdens het schenken spreekt men tot de Komfo’s van moeders- en vaderszijde.
Voeg essences en een beetje Pompeia en/of Florida water toe; laat een geurproduct weg wanneer iemand het niet verdraagt. Voeg geen sterke drank toe.
Iedere deelnemer legt voorzichtig een heel rauw kippenei met intacte schaal, een stuk brood en kleingeld in de prapi. Het ei wordt verbonden met de eigen Jeje, Kra en Djodjo’s. Het brood verbeeldt de wens dat voedsel niet ontbreekt. De pai verwoordt het achterlaten van ongeluk, verdriet en slechte uitspraken en het verwelkomen van geluk, vreugde en zegen.
Vul aan met aangenaam, niet heet water. Breek de bloemen met de hand en voeg ze als laatste toe. Dek af met een hoofddoek of pangi en laat een halfuur trekken. Verwijder de eieren voorzichtig vóór het baden.
GEZINSVOLGORDE
Gezamenlijk baden
Het gezamenlijke bad begint met gebed en plengoffers voor Mama fu doti en met respect voor overleden familieleden, Komfo’s, Obia’s, Kra en Djodjo’s. Waar de loweman-traditie van toepassing is, worden ook bai-mama en bai-papa betrokken.
Bij een gezin met twee ouders wassen de ouders eerst elkaar en spreken goede wensen uit. Daarna wassen zij de kinderen; de volgorde tussen de kinderen is vrij. Er wordt voldoende water bewaard zodat de kinderen daarna hun ouders kunnen baden. Bij één ouder baadt die ouder als eerste. Individueel baden blijft mogelijk.
Ter afsluiting wordt binnen deze traditie champagne genoemd bij opo koloku. Restanten van bloemen worden traditioneel aan de natuur teruggegeven.
RITUELE MAALTIJD
Culturele betekenis van de eieren
De eieren hebben binnen deze overlevering ook een betekenis bij een rituele maaltijd na het bad. Deze culturele betekenis is geen advies om eieren te eten die in badwater met geurproducten hebben gelegen.